Przygotowanie do Extended Essay - jak robią to IB World Schools na świecie?

Czy możliwe jest przygotowanie się do napisania Extended Essay jeszcze przed rozpoczęciem nauki w klasie IB? Bo być przygotowanym i nie spanikować podczas pisania swojego eseju to jedna z tych rzeczy, na których zależy niemal każdemu uczniowi IB World School.

Extended Essay (EE) stanowi pewnego rodzaju uwieńczenie dwóch lat nauki w programie międzynarodowej matury i jednocześnie jest doskonałym wstępem do życia poza szkolną klasą. Według absolwentów IBDP to właśnie EE stanowi najlepsze przygotowanie do rygorów nauki na poziomie uniwersyteckim. Ponieważ jego napisanie wymaga samodzielnej pracy badawczej, osoby posiadające dyplom IB dzięki zdobytemu doświadczeniu, w obliczu uniwersyteckich wymogów czują się pewniej niż rówieśnicy, którzy realizacji podobnych zadań za sobą nie mają.

Z drugiej strony jest to jeden z tych elementów międzynarodowej matury, który wzbudza największy lęk - napisanie Extended Essay wymaga w końcu kompleksowego podejścia do badanego zagadnienia oraz systematycznej, długoterminowej pracy, wystawiając tym samym na próbę zdolności do zarządzania samym sobą. Dla powodzenia w wypełnieniu tego zadania nie bez znaczenia są więc doświadczenia zdobyte we wcześniejszych latach nauki oraz wsparcie nauczycieli. Co i w jaki sposób może pomóc w pisaniu Extended Essay? Szkoły IB na świecie mają swoje sposoby!

• Przygotowanie już od najmłodszych lat

American International School in Cyprus (AISC), które oferuje naukę we wszystkich programach International Baccalaureate, już na poziomie wczesnych lat szkolnych wprowadza elementy mające na celu oswojenie dzieci z pracą badawczą. Mają one postać zadań polegających na pracy nad niefikcyjnymi tekstami i zbieraniu informacji na ich podstawie oraz “mini - badań”. Ma to na celu zainteresowanie uczniów badaniami naukowymi oraz zapoznanie się z terminologią stosowaną na dalszych etapach nauki. Na poziomie Middle Years Programme natomiast w ramach jednego z przedmiotów (“Formal Research Writing”) uczniowie zaczynają pracę nad przykładowymi tematami EE, uczą się metodologii badań oraz tajników pisania prawdziwej pracy badawczej. Wszystko po to, by na poziomie szkoły średniej napisać pełnowartościowy, analityczny i treściwy Extended Essay. Wiedza i umiejętności zdobyte przy okazji takich zajęć przydają się nie tylko podczas nauki w programie międzynarodowej matury, ale także w każdym innym programie edukacyjnym, czy też na studiach, co czyni je cennymi jeszcze bardziej.

• Nauczyciel jako mentor i przewodnik

Anglo American School of Moscow jest przykładem na to, że wspomóc piszących EE uczniów można również wtedy, gdy piszą ten ostateczny esej, uczestnicząc już w programie International Baccalaureate Diploma Programme. Szkoła posiada oficjalny program, który dostarczając uczniom pewnych ram pracy, wspiera ich wysyłki, pomaga zaplanować realizację projektu badawczego i jego późniejszego opisania. Pomocy udzielają nauczyciele, którzy radą służyć mogą maksymalnie 6 uczniom - dzięki temu każdemu piszącemu EE poświęcona zostanie odpowiednia ilość czasu.
Podobne wsparcie stosuje wspomniane już przez nas AISC, gdzie nauczyciele spotykają się z uczniami, by skonsultować z nimi postępy prac.

Napisanie Extended Essay niewątpliwie jest sporym wyzwaniem i nie należy do zadań łatwych. Jednak odpowiednie przygotowanie i wsparcie mogą przyczynić się do tego, że prace nad nim będą owocne, a doświadczenie zdobyte przy okazji będzie cenne i przyda się w całym dalszym życiu.

Zasady programu matury międzynarodowej - elementy podstawowe - Theory of Knowledge (TOK)

[źródło]

Theory of Knowledge, wraz z Extended Essay oraz Creativity, Action and Service tworzą trzy podstawowe i absolutnie obowiązkowe elementy międzynarodowej matury.

Nazwę tego pierwszego, o którym mowa w dzisiejszym wpisie, można tłumaczyć jako teorię wiedzy. W gruncie rzeczy takie dosłowne tłumaczenie jest jak najbardziej słuszne, gdyż przedmiot ten ma za zadanie zadawać pytanie o to, jaka jest natura wiedzy i o to, w jaki sposób wiemy to, co uważamy, że wiemy. Jakkolwiek ciężko to nie brzmi, wiele osób po ukończeniu szkoły docenia ten, nielubiany przez większość uczniów, kurs. Przyjrzyjmy mu się nieco bliżej...

Jaka jest struktura Theory of Knowledge?

Ponieważ TOK ma stawiać przemyślane i użyteczne pytania o różne rodzaje wiedzy i sposoby jej osiągania, kurs sam składa się prawie wyłącznie z pytań.
To najważniejsze brzmi “W jaki sposób wiemy?”, do pozostałych zaliczyć można:

• co jest dowodem dla X? 
• w jaki sposób dochodzimy do wniosku, który sposób Y jest najwłaściwszy? 
• jakie znaczenie dla świata ma Z? 

Poprzez dyskusje na powyższe tematy uczniowie budują większą świadomość sposobu, w jaki rozumieją świat oraz oceniają zachodzące w nim procesy, stawiają przypuszczenia i hipotezy na temat tego, co obserwują wokół siebie, ale jednocześnie zyskują szersze spojrzenie i doceniają różnorodność i bogactwo, jakie dają różnice kulturowe.

Na czym opiera się ocena?

Na ocenę z Theory of Knowlegde składa się prezentacja ustna oraz praca pisemna na 1600 słów.
Prezentacja weryfikuje zdolność do zastosowania sposobu myślenia, który uczeń poznaje w ramach kursu do sytuacji, które mają miejsce w rzeczywistości, natomiast praca pisemna bada stronę koncepcyjną, teoretyczną (np. należy przedyskutować twierdzenie, że metody stosowane w tworzeniu wiedzy zależą od zastosowania danej wiedzy).

Jaką wartość niesie ze sobą Theory of Knowledge?

TOK ma na celu zapoznać ucznia z interpretacyjną naturą wiedzy, uwzględniając również perspektywę osobistą, stronniczość (czy jest ona zachowana, zmienia się, czy też zostaje odrzucona)

Przedmiot ten daje okazję do:

• krytycznej refleksji nas różnymi sposobami dochodzenia do wiedzy w jej rozmaitych dziedzinach 
• rozważania nad rolą i naturą wiedzy zarówno w kulturze rodzimej, jak i w pozostałych kulturach świata 

Dodatkowo TOK może stanowić zachętę do:

• spojrzenia na siebie, jako na myśliciela, oswojenia się ze złożonością wiedzy 
• uznania potrzeby odpowiedzialnego działania w coraz silniej powiązanym ze sobą, ale wciąż niepewnym świecie 

TOK stanowi również pewne spoiwo dla całego programu edukacyjnego, ponieważ uzupełnia on naukę “zwykłych” przedmiotów o element transcendentalny, wykraczający ponad konkretne dane dotyczące poszczególnych dziedzin.

Ten, kto jeszcze nie miał bezpośredniej styczności z Theory of Knowledge może być zdumiony, że tego typu zajęcia mogą dotyczyć uczniów szkoły średniej :) A jednak!

W kolejnych wpisach opowiemy Wam nieco więcej na temat samej oceny tego przedmiotu, a tymczasem tych, którzy jeszcze nie zapoznali się ze struktura całego programu międzynarodowej matury, zapraszamy tutaj.